Bezdyskusyjnie do najbarwniejszych postaci baskijskiej sceny muzycznej zaliczyć trzeba braci Muguruza - Fermina i Inigo - rodzeństwo pochodzące z niewielkiego przygranicznego miasteczka Irun w prowincji Gipuzkoa. Ich pierwsze wspólne i zarazem najbardziej spektakularne przedsięwzięcie muzyczne to zespół KORTATU, który założyli wraz z grupą przyjaciół latem roku orwellowskiego.
Już właściwie sama nazwa zespołu dla wtajemniczonych mówi wiele na temat charakteru ich muzyki i poglądów politycznych członków grupy. Pochodzi ona bowiem od imienia bojownika ETA, który zginął w czasie akcji. Muzycy otwarcie przyznawali się do popierania baskijskiego ruchu narodowego, nawet Fermin kandydował kiedyś do baskijskiego parlamentu z listy Herri Batasuna, czyli partii, której militarnym ramieniem była ETA. W ogóle większość twórczości KORTATU ma bardzo silny związek z polityczną sytuacją w Euskal Herria, choć nie daje się zamknąć tylko w tym kręgu. Przeszukując dyskografię grupy można natrafić na piosenki o tematyce ogólnoświatowej (RPA, NATO, Nicaragua). Generalnie jednak problematyka ich wszystkich oscyluje wokół pewnej wspólnej osi, za którą można uznać iście anarchistyczny bunt przeciw niesprawiedliwości, nietolerancji i brakowi poszanowania dla godności człowieka.
JAIAK BAI, BORROKA ERE BAI
Co znaczy w dosłownym tłumaczeniu 'zabawa tak, ale także walka'. To hasło, z którym identyfikowało się wiele baskijskich zespołów tamtych czasów - między innymi La Polla Records, Hertzainak czy Cikatriz i Barricada. Pomiędzy nimi znaleźli swoje miejsce także KORTATU, którzy bardzo szybko zdołali zdobyć sobie tysiące wiernych fanów. Ludzi, których serca podbili, bo nie bali się śpiewać w Euskara, nie bali się wywiescić Ikurriny na koncercie, nie bali się jasno określić swojej postawy wobec sytuacji politycznej Kraju Basków. A fani KORTATU odwdzięczyli się za to naprawdę wspaniale, przychodzili na koncerty nie tylko po to, żeby dobrze się pobawić, ale także po to, by zamanifestować swą Euskalduntasuna (baskijskość). Najsławniejsze hasła skandowane podczas tych wielkich muzyczno-politycznych manifestacji to 'Elque no balla es policia nacionala' (kto nie tańczy, ten z policji), 'Ikurrina Bai, Espainola Ez' (Ikurrina tak, flaga hiszpańska nie), 'Presoak kalera!' (więźniowie na ulicę), 'Independentzia', 'No Pasaran', a nawet 'Gora ETA militara' (niech żyje ETA militara), którego jednak na próżno szukać na koncertówce, ponieważ zostało wycięte przez cenzurę.
EL ULTIMO SKA DE MANOLO RASTAMAN
EL ULTIMO SKA DE MANOLO RASTAMAN
EntradaTo jeden z ich pierwszych kawałków, który pojawia się obok 'Mierda De Ciudad' (Gówniane Miasto) i 'Nicaragua Sandinista', początkowo tylko na składance, jaką wydają wspólnie z innymi zespołami baskijskimi spod szyldu BORROKA ERE BAI w kwietniu 1985. Ten udany debiut mimo, że nie pozwala jeszcze przewidzieć jak oszałamiającą karierę zrobi KORTATU, sprawia, że muzycy zostają dostrzeżeni i docenieni przez innych, bardziej doświadczonych punkowców i koncertują jako support La Polli (nawiasem mówiąc potem role się odwróciły), Hertzainak, Cikatriz i Barricady. Koncerty odbywają się już nie tylko w ich rodzinnej prowincji Gipuzkoa, ale w całym Euskal Herria i pojawia się na nich coraz więcej fanów. W Pampelunie przybywa ich 4000, ale już w Bilbo, na festiwalu na rzecz amnestii dla więźniów politycznych zbiera się 15000 słuchaczy. Poza tym, co raczej niespotykane - udaje im się zdobyć publiczność poza Krajem Basków i koncertować w Barcelonie, Sewilli, a nawet w Madrycie.
SARRI, SARRI
Do historii jednak przeszedł koncert w zupełnie niewielkim i mało znanym mieście Motutene. Na początku lata roku '85 KORTATU dostali pozwolenie na danie krótkiego koncertu w tamtejszym więzieniu, gdzie przetrzymywani byli terroryści z ETA. Po koncercie dwóch z nich (Pikabea i Sarrionaindia) ukryło się w sprzęcie nagłaśniającym zespołu, i w ten sposób odzyskało wolność. Po tym wydarzeniu muzycy nagrali kawałek 'Sarri, Sarri' (co jest skróconą wersją nazwiska drugiego z uwolnionych). Nota bene to ich pierwsza piosenka śpiewana w Euskara. Prawdopodobnie dlatego, by Hiszpanie nie mogli zrozumieć o co chodzi
Wkrótce po tym koncercie pojawia się pierwszy longplay KORTATU, na którym oprócz 'Sarri, Sarri' lądują kawałki ze wspomnianej wcześniej składanki, czyli 'Nicaragua Sandinista' (która znalazła się na pierwszym miejscu listy przebojów w Nikaraguiskim radio SANDINO), 'El Ultimo Ska' i 'Mierda De Ciudad'. Poza tym na płytce nie brak komentarza do aktualnych wydarzeń o charakterze politycznym, zarówno loklnym - piosenka 'Hernani 16 VI 84' opowiada np. o okrutnej policyjnej masakrze, jaką urządzili funkcjonariusze policji spalając żywcem czterech członków ETA; jak i światowym, bo w kawałku 'Desmond Tutu' muzycy bezpardonowo krytykują laureata pokojowej nagrody nobla za potępienie zbrojnej walki w RPA. Płytkę firmuje wytwórnia Sonua.
A LA CALLE
Na początku 1986 roku KORTATU jest popularniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. W Donostia na ich koncert przybywa 5000 osób, w Irunei - tyle samo, ale już na festiwalu w Bilbo będącym częścią kampani anty-NATOwskiej zjawia się ich dwa razy więcej. Nawiasem mówiąc kampania ta cieszyła się całkiem niezłym poparciem baskijskiego społeczeństwa, którego 65% odrzuciło pomysł integracji ze strukturami północnoatlantyckimi. Także 10000 osób przybywa na koncert w ramach festiwalu "Nicaragua Rock", który odbył się w Barcelonie. Wreszcie też KORTATU wyrusza po raz pierwszy daleko poza granice Euskal Herria, mianowicie do Szwajcarii.
Po powrocie skąd dają szereg koncertów, głównie w gastexeak (squattach) w prowincji Gipuzkoa. Potem nagrywają maxisingla, na którym znajdują się trzy utwory - 'A La Calle' (na ulicę), 'Desmond Tutu' w nowej wersji oraz cover Specialsów 'Doesn't Make It All Right'. Płyta wywołała mały skandal z powodu okładki, na której znalazło się zdjęcie z rozruchów, co naraziło zespół na oskarżenia o podżeganie do przemocy.
EL ESTADO DE LAS COSAS
Pod takim właśnie tytułem w pięćdziesiątą rocznicę wybuchu wojny domowej ukazuje się drugi z kolei longplay KORTATU. Ma być on hołdem złożonym antyfaszystowskim bojownikom, którzy przez owe burzliwe trzy lata w historii Hiszpanii oddali swoje życie za sprawę. Na tym albumie znika brzmienie ska, które tak dobrze sprawdziło się na poprzedniej produkcji, więcej jest ciężkiego punkowego grania. Powodem tych zmian - twierdzi Inigo Muguruza - jest to, że nie chciemy dać się zaszufladkować jako kolejna kapela ska, nie zależy nam też na tym, żeby stać się komercyjnym zespołem. W rok po wydaniu 'El Estado...' dostają się do samej elity europejskiej sceny niezależnej. Koncertują we Francji i w Niemczech, gdzie ich płyty wydaje znana niezależna wytwórnia fonograficzna - Bondage Records. Grają też udany koncert na festiwalu Róbrege w Polsce i wywołują malutki skandal w Polskim Radio, prowokując aparatczyków prowadzących audycję.
GERNIKA
GUERNICA - Geure Buruan!!! 26 kwietnia 1987 roku zespół daje koncert w hołdzie Gernikańczykom poległym równo pięćdziesiąt lat wcześniej, kiedy to w wyniku bombardowania przez niemiecki legion kondor, w ciągu zaledwie 4 godzin zginęło ponad 1600 osób a centrum miasta legło w gruzach. To tragiczne wydarzenie zostało uwiecznione na wstrząsającym obrazie Picassa zatytułowanym Guernica. Początkowo dzieło znajdowało się we Francji i dopiero po śmierci dyktatora Franco można było sprowadzić je do Hiszpanii (obecnie wystawione jest w Centro de Arte Reina Sofia w Madrycie). Wracając jednak do KORTATU i koncertu - był to ich największy koncert (publiczność liczyła 20000 osób), ale atmosferę dobrej zabawy zniszczyli prowokatorzy otwierając ogień do publiczności.
KOLPEZ KOLPE
W 1988 roku wszystko układa się coraz lepiej. KORTATU osiąga większe sukcesy niż jakikolwiek inny zespół alternatywny. Ciągle współpracują z niezależną wytwórnią Oihuka (będącą spadkobierczynią Sonua), dla której nagrywają swój trzeci longplay zatytułowany 'Kolpez Kolpe' (Cios za Ciosem). Pod względem muzycznym niesłychanie trudne do określenia, ale naprawdę mistrzowskie połączenie pirenejskiego folkloru, punka, oi!'a, reggae, nawet z elementami jazzu! Lokalna prasa (na łamach której KORTATU zostało już 2 lata wcześniej okrzyknięte najlepszą baskijską formacją rockową) w odpowiedzi na takie łączenie przeróżnych stylów muzycznych sklasyfikowała ich muzykę po prostu jako ETA-rock. Album wyjątkowy jest dlatego, że wszystkie piosenki śpiewane są w Euskara. Dołączona została do niego jednak książeczka z tłumaczeniami tekstów na hiszpański, kataloński, włoski, francuski, niemiecki, angielski i portugalski. A teksty jak zwykle prowokują do myślenia, poruszając problemy między innymi twardych narkotyków ('Platinozko Sudurrak' - 'Platynowe Nosy'). Kraj Basków może poszczycić się jedną z oryginalniejszych kampanii anty-narkotykowych. ETA wydała oświadczenie, w którym ujawniła, że w handel narkotykami w Euskal Herria zamieszanych jest szereg wysoko postawionych osobowości i jest to jeden ze sposobów niszczenia narodu baskijskiego.
Wiosną i latem KORTATU koncertują we Włoszech, Szwajcarii i Niemczech, a potem w Paryżu wraz z zespołami Berurier Noir i Dirty District dają koncert dla 6000 osób w przesławnej sali Le Zenith.
AZKEN GUDA DANTZA
Jesienią 1988, mimo tak doskonałych osiągnięć i wielkich perspekyw na przyszłość muzycy decydują się na zakończenie działalności zespołu. Jako uzasadnienie takiej decyzji podali zmęczenie zespołem i osiągnięcie poziomu, którego nie uda im się przeskoczyć. Na pożegnanie z fanami pierwszego października 1988 w Irunei KORTATU daje swój ostatni koncert. Przychodzi na niego 10000 osób, z których każda zna tekst piosenek i śpiewa w momencie, gdy Fermin przestaje. Koncert ten został zarejestrowany i posłużył za materiał do podwójnego longplaya 'Azken Guda Dantza' (Ostatni Taniec Wojny).
POST SCRIPTUM
Muzycy z KORTATU nie rozstali się jednak ze sceną - Fermin grał do 1996 w dość popularnej quasi-rapowej formacji Negu Gorriak (co można tłumaczyć jako Surowa Zima), której muzyka przypomina Rage Against The Machine, poniżej możesz przeczytać nieco więcej na temat jego muzycznej drogi. Iñigo natomiast do niedawna był frontmanem grupy Joxe Ripiau, która specjalizuje się w umiejętnym łączeniu folka i ska. Do niedawna, ponieważ w 2001 roku grupa rozwiązała się, muzycy zaś stwierdzili, że mają już nowe pomysły...
za: http://www.haritz.org/
